شکیبایی

 شفیق احمد ستاک  shafiqsetak@gmail.com 

 " شکیبائی"

 چه فرقی میکند گر بشکند دلبر، دلِ ما را

چه نقصی میرسد گر زیرِ پا سازد، گِلِ ما را

ندارم هیچ مشکل با نگارِ تُند خویِ خویش

اگر آسان نسازد هیچگاهی، مشکلِ ما را

ویا هرشب که میخواهد، به یک سونامیِّی خشمش

ز بیخ و بن براندازد، شکوه ساحلِ ما را

ز رویِ کینه وبُغض وتعَصّب، گر نگار من

" شه" وعاقل بداند دشمنـــانِ جاهـــــلِ ما را

ویا با کمک صد بوقِ تبلیغاتِ استعمار

کند توصیف جاهل، رهبرانِ عاقلِ ما را

اگر کامل بداند، گنجِ باد آوردهء خود را

و یا ناقص بخواند مُزدِ رنجِ کاملِ ما را

اگر هر دَم کند تعریف، از قوم و زبانِ خویش

و یا هم یاوه خواند شعرِ نغزِ "بیدلِ" ما را

اگر ویران کند صد بار با دستانِ زیبایش

در و  دیوار و سرطاق و اساسِ منزلِ ما را

اگر شبخون زَند بر کاروانِ عمرِ کوتاهم

وگر با خود بَرَد  هر سروِ نازِ محمِلِ ما را

ویا با کمکِ صد فردِ مزدور، از بلادِ غیر

به آتش میکشد تاک و زمین و حاصلِ ما را

شکایت کی کنم، گر مرغِ دل پرپر کند دائم

ویا خنجر زند از پشتِ سر، هر بسملِ ما را

بُوَد آسان تحمل کردنِ صد رنج و بدبختی

 ز ما گوئید آخر، آن بُتِ سنگین دلِ ما را

ولی ظلم است یا رب! اینکه یارِ نسترن بویم (1)

برادر خـــوانَد و آزاد ســــــــازد، قاتلِ ما را

وهم سخت است بر من، گر به الفاظِ رکیک و زِشت

دهــــد دشنـــــام نادانی، حبیبِ راحــــــلِ مــــــا را

                         *********

 بیت فوق را اینچنین نیز میتوان نوشت:

 (1)   ولی ظلم است یا رب! اینکه میگیرد به پهلویش

همه آدمکش و دزدِ رذیل و قاتلِ ما را

 

عالم قناعت

عالم قناعت
شفیق احمد ستاک – shafiqsetak@gmail.com

 

غیر از خدای یکتا، یارِ دگر ندارم

از هیچکس به گیتی، ترس وحذر ندارم

 روشن چو آفتابم، شام وسحر ندارم

عنقا صفت طلسمی، در زیر پر ندارم

 در عالم ِ قناعت، هفت آسمان بگنجد

 دلتنگی از فشارِ هر بام ودر ندارم

 چون بید در تواضع، چون سرو، در توازن

در بوستان ِ هستی، ثِقـل ِ ثمر ندارم

الماس دیده گنج است، در بحرِ تنگدستی

این آبِ بانمک را، کم از گهر ندارم

 در کوخ ِ مستمندی، کافیست یاد دلبر

در سر خیال ِ ارثِ کاخ ِ پدر ندارم

 تا هست مال ِمردم، زیبائیِّ زلیخا

با چشم ِ بد بسویش، هرگز نظر ندارم

 ممنوع ِ انصرافم، اعراب در بغل نیست

پروای کج نشینی از حرف جر ندارم (1)

 از تُندیِّ مزاجت، غافل نِیـم رقیبا

صبر جمیل بنگر، گوئی خبر ندارم

 غیبت وعیب جوئی، در کیش ما هنر نیست

گر عیب ِ من همین است، من این هنر ندارم

 نقشی به روی سنگم، ثابت به وقتِ جنگم

فارغ ز رسم ِ رنگم، ترس ِمـَطـَر ندارم (2)

 بانگ ِ دِرای ِ نـُصحَم، در کاروان ِهستی  

 اما به گوش یاران، هرگز اثر ندارم

 در مکتب محبت، هرچند ثبتِ نامم

جز حرفِ نام دلبر، چیزی زِ بَر ندارم

 سرو ِ روان ِعشقم، زان کوچه تا گذر کرد

گشت وگذارِ دیگر، در آن گذر ندارم

 تا چشمِ من بدور است، از مال ومـِلکِ ایتام

خوف ِ طلوع ِ طیفِ " زنگِ خطر"  ندارم

 همچون خدنگِ مژگان، زیرکمان ِ ابرو

پیوسته در امانم، ترس ِ سپرندارم (3)

 با آنکه خیل ِ قصاب، هرلحظه درفزونیست

چون بوالهوس خیال ِ أخذ ِ جگر ندارم (4)

 با پای ِ پیاده دائم، منزل زنم به کویش (5)

از رکب ِ این " هـَمر" ها، قطر کمر ندارم

 گر گریه بی اثر شد، از ناله کن حذاری

دردل شراره باقیست، گرچشم تر ندارم

 در کلبهء امانت، ما را بُـوَد حصیری

در خانهء خیانت، بالشتِ پر ندارم

 دادیم جان ودِل را، اندر رضای جانان

پس شکوه پیش ناکس، از خیروشر ندارم

 تا نخلِ قامتِ من، سر خم کند در این باغ

پروای سنگِ حقدِ هر رهگذر ندارم

 این پیره زال دنیا، با کس وفا ندارد

دیگر نظربه مِهر ِ این ماده خر ندارم

 آنجا که نام دلبر، آرامشِ قلوب است

با مَـی زخویش هرگز، دفعِ ضرر ندارم

 در پیش ِ چشم ِ دانا، رمزِ اشاره کافیست

حرفی برای گفتن، در گوش ِ کـَر ندارم

 " ستاک" شاید از عجز، دست ِ ستم قصیر است

آسوده اند یاران، تا زور وزر ندارم

-------------------------------------------

 (1) ممنوع صرف ونحوم، اعراب در بغل نیست

    پروای همنشینی، با حرف جر ندارم

در همین رابطه شاعر آئینه ها چه زیبا می سراید:

" دل خون شد از تکلـّــفِ اسباب ِ زندگی

   یک حرف ِ پوچ و آنهمه اعراب در بغل"

 

(2) بیت فوق برگرفته از یک مقولهء عربی است که میگوید:

  « الحِفــُظ فی الصِّـغــَرِ کالنقش ِ فی الحجرِ، والحفظ فی الکِـبرِ کالنقش ِ فی المطر».

 حفظ در کودکی مانند نقشی بر روی سنگ است، وحفظ در بزرگی وکلانسالی، مانند نقشی در زیر باران.

 

(3) همچون خدنگ تقوی، بین ِ کمان ِ ابرو

      پرواز ِ در ورای ِ سقفِ نظرندارم

 

(4) بازهم میرزا بیدل است که میگوید:

« بدماغ ِ دعویِّ عشق، سرِ بوالهوس بلند است

   مگر از دکان قصاب، جگری خریده باشد».

 

(5) با پای ِ پیادهء خود، طی میکنم دو صد میل

     گر نفت هم گران شد، فکرِ " هَـمـَر" ندارم